December 2025

Beschermen

Sinds een jaar heb ik een geliefd dier aan mijn fiets hangen: de das. Het brengt veel reuring met zich mee nu ik de werkgroep dassen in Fryslân aanstuur. Het gaat best goed met de dassen, maar het is en blijft een beschermd dier. En dat brengt mij op het volgende gedachtenspinsel: waarom beschermen wij dieren? Waartegen? Waarvoor? Wie of wat bepaalt welk dier beschermd moet worden?

Probeer daar maar es antwoord op te geven. Als ik bv kijk naar de Vogelbescherming. Een beschermclub in optima forma. En eerlijk is eerlijk, ze doen mooi werk. Het lukt niet allemaal (grutto..) maar veel vogels doen het hartstikke goed (ganzen). Wellicht wat kort door de bocht, edoch, kijk naar de aantallen. 

Een dier als de bever, ook zo’n succesverhaal. Met veel bombarie ooit naar Nederland gehaald ter herplaatsing (waarom?). Dat beviel de bever wel, ze breidden zich dapper uit en voldeden aan hetgeen hen werd verzocht. En nu? Het punt is bereikt dat er overlast is. Dat was nou niet de bedoeling, alles maar lukraak ondergraven, dammen op foute plekken,  en dat met zovelen…. Dus gaat men hier en daar in den lande ingrijpen. Beheren. Nou ja, doodschieten.

Tja, terugplaatsen is ook niet altijd een oplossing om ‘de goede tijden van weleer’ op te roepen onder het mom van verrijking der natuur. 
Ook de das is in Friesland ooit herplaatst. Niet alles ging goed.  Dassen eerst bij elkaar in een omheining, check. Moesten ze wel voer hebben, check. Dus werden er eendagskuikens gevoerd (die gingen anders toch door de versnipperaar). Toen de dassen werden vrij gelaten was er geen kip/kuiken meer veilig in de wijde omgeving…iedereen boos. Je kunt dieren ook onbedoelde vaardigheden leren, zo blijkt.

Een hardnekkig verhaal blijft het, dat wolven zijn herplaatst in Nederland. Geen enkel bewijs, slechts een aanname. Waarom? Zodat we dezelfde acties kunnen ondernemen als bij andere herplaatste dieren (bevers)? Zonder schuldgevoel? Als Beterweters?

Herplaatsen, beschermen, het is en blijft ingewikkeld mensenwerk. Het komt tegemoet aan onze drang tot zorgen. Het geeft een goed gevoel, je doet wat voor een ander. Daarmee krijg je enige controle over het dier en de omstandigheden, denk je. Want we willen zo graag dat alles maakbaar is. Maar wat bepaald dan de keuze? Daar ben ik nieuwsgierig naar. Dat dieren dreigen te verdwijnen uit Nederland of zelfs uitsterven? Is dat erg?
Beschermen roept emoties naar boven. Kan zomaar mensen tegenover elkaar zetten. 
Maar wat ik even niet begrijp: waarom beschermen we de insecten en de kriebelbeestjes in de bodem zo slecht? Er zijn wel initiatieven hoor, maar het spreekt niet zo tot de verbeelding, een zweefvlieg of kever groots te beschermen. Wel leuk trouwens:  de Wipneusgitje bescherming.

Wat ben ik dan gruwelijk blij dat de natuur zich niet laat sturen. Dat er damherten ontsnappen en zich ook maar weer voortplanten, ondanks dat ze worden bejaagd (neergeknald). Dat de wolven gewoon op eigen kracht hierheen wandelden (voedsel genoeg) en blijven. Ze doen niet aan social media. Dat de grutto misschien wel uitsterft, maar dat we nu wel zeearenden in ons land hebben. Natuur hervindt haar eigen balans, wij moeten overal aan wennen, ermee leren omgaan ipv achter de feiten aanhollen.. En soms, zo tegen het eind van het jaar, de boel de boel laten.

Ik wens u een jaar van begrip, mededogen, daadkracht en liefde.