April 2026

De vliegenval van Fredrik Sjöberg.(zie : De Vliegenval) Dit boek schafte ik vorig jaar aan tijdens de Grote Boekenverkoop bij Steven Sterk in Gorredijk. Het gaat over vliegen, dat is helder. De titel kan verwarring veroorzaken. Want  behandelt dit boek de val van vliegen en dan met name zweefvliegen? Of gaat het over een val waarmee je vliegen vangt. Dat laatste bleek waar te zijn en dat eerste sijpelt er tussendoor. Ontzettend goed en geestig omschreven, ik heb er van genoten. En ook nog iets van opgestoken.

Zoals dat soms gaat zet het aan tot nadenken. Want het gaat slecht met zweefvliegen, het gaat slecht met insecten. Het gaat slecht met alles wat vliegt, behalve oorlogsvliegtuigen (hoe durven ze zich te mengen in wat eens het vrije zwerk  van gevleugelde, levende dieren was).

Bovendien proef je bij veel mensen enige verzadiging.” Oh, moeten we het over de natuur hebben…ja, slecht hè, dat weten we wel…maar toch ook wel goed hier en daar”.
Ik hoop niet dat we van harte onverschillig worden. Er zijn tallozen die hun stinkende best doen – en dat stinkt niet- om alles waarin en waarmee we leven te beschermen en te koesteren..
Er moet eigenlijk een nieuwe balans worden gevonden. In het genoemde boek gaat het enerzijds over de bijzondere soorten, welke zeldzame vlieg je hebt gevangen in de beroemde val van René Malaise. Aan de andere kant zijn er bijzondere vliegen die je in een door de mens verstoorde omgeving vindt. Neem de studenten die strijden voor Wit-Russische vrijheid en stiekem in de nacht met punaises plakplaatsje op bomen prikken. Laten die punaises nu een onuitsprekelijke metaalverontreinigende stof bevatten die nu nét die zeldzame rot in de schors veroorzaakt waar hoogst zeldzame vliegen hun larven kunnen deponeren.( voorbeeld uit het boek)

Zorgt de natuur dan zelf voor balans? Nee, daarvoor is het tempo van de mens te hoog. En daarvoor gebruiken we te desastreuze middelen om ónze plekken zeker te stellen.
Leden van een natuurvereniging die dit lezen, lezen met gekleurde ogen. De wereld is slecht, wij willen wel redden maar of dat lukt is maar de vraag. Anderen ergeren zich misschien aan steeds hetzelfde riedeltje. Weer anderen hebben het gewoon te druk met (over)leven.
Ik vind het ook lastig, maar andersom kijken , tegen de stroom in kijken is wel een noodzaak geworden. Wat geeft hoop en inspiratie. Dat Malaise een grote, ingenieuze simpele vliegenval ontwierp die zijn nut bewees vond ik in eerste instantie onplezierig. Waarom moet je allerlei vliegen op spelden prikken en in een doosje doen, is dat schoonheid? Malaise hield van schoonheid en van verzamelen, zo  vertelt het verhaal. Hij bleek een groot kunstverzamelaar te zijn.
Uiteindelijk zijn we allemaal bezig met schoonheid. Of het nu een bloem, een vogel, een das of een vlieg is. Of het nu een schilderij, gedicht of inspirerend boek is. De schoonheid zegeviert, ook die van een volle, bruisende stad, van reizigers op een camping en van zelfgebakken taart. Gun elkaar je eigen schoonheid, de wereld zal er vast vriendelijker van worden.