Juni 2025

Soms wordt mij wel eens gevraagd wat daar nou aan is, die lezingen en excursies. Je luistert naar iemand die pretendeert veel te weten en jij hoort dat aan. Het lijkt wel school….. 
Tja, wat moet je daar nu op zeggen. Dat ik graag kennis vergaar? Het leuk vind met gelijkgestemden in een zaaltje te zitten? Of gezamenlijk door een onbekend natuurgebied te banjeren? 
Misschien is dat wel zo. Het klopt in ieder geval wel.

Natuurlijk hangt het ook af van degene die de gastspreker of excursieleider is. De één is nu eenmaal meer begaafd dan de ander om de boodschap over te brengen. Maar er rust ook een verantwoordelijkheid bij de toehoorders! Een uitwisseling van ervaringen wordt altijd op prijs gesteld, evenals het stellen van kritische vragen. Niet voor niets zijn soms de leukste momenten aan het eind van een bijeenkomst. “Met de deurkruk in de hand” worden de beste gesprekken gevoerd…

Onlangs was ik bij een lezing over het Fochteloërveen. Een wonderschoon gebied met een bijzondere geschiedenis. Het hoge veen vraagt om acties wil je het behouden. Zelf woon ik in een gebied wat is afgegraven, het veen is weg. Mijn geboortegrond is echter de klei in de greidhoeke van Fryslân. Al deze componenten zetten je aan het denken. Welke invloed heeft de grond, de bodem waar je woont op je mens zijn? Zijn de kleimensen stugger dan de zandgrondmensen? En wat zegt het landschap over ons. Nederland is plat, geen bergen en slechts beperkt heuvelland. We hoeven eigenlijk nooit een omweg te maken, kunnen direct op ons doel af. Dat zie je terug in de communicatie. Nederlanders zijn direct, zonder omhaal. En dat winderige van ons land, waardoor water, lucht en de natuur altijd in beweging is. Wellicht leidt dat tot onrust in onszelf en zijn Nederlanders daarom zo’n reislustig volkje.

Hoe leven we samen met onze omgeving, daar komt het op neer.  Mensen zijn flexibel en verhuizen doet iedereen wel eens in zijn of haar leven. Soms zelfs naar een ver buitenland. Het fascineert me dat je desondanks vaak hoort dat mensen terugkeren naar hun geboortegrond. We hebben blijkbaar een stofje in onze hersenen wat de roep van vroeger niet kan weerstaan. Sommigen noemen dat heimwee.

Maar het zou toch anders moeten werken? Waarom weken we onszelf los van de omgeving, terwijl die van onmiskenbare invloed op ons is? Ook al blijf je je leven lang op dezelfde plek, wij mensen hebben ons als aparte soort opgesteld tegenover andere levensvormen. Eén tegen allen. Maar wij zijn toch natuur? Onderdeel, geen hiërarchie.

Op papier mag je dromen. Van een samenleving die ook echt samen leeft. Dat je de bloemen, bomen, dieren, mensen, lucht en water als één groot universeel wonder aanschouwt. Op papier mag je dankbaar zijn dat je gewoon erbij hoort en niet erboven staat. In het echte leven mag dat ook.

Het boek: “Het levende laten opvlammen”. inspireerde . Over hoe we kunnen ontsnappen aan de tweedeling mens-natuur, geschreven door de filosoof Baptiste Morizot. Alhoewel het geen gemakkelijk boek is om te lezen, staan er waardevolle zaken in die je de ogen openen. Hernieuwd kijken naar de samenleving, waarin we samen leven in de natuur.