De kern van het boek omvat deze wolvenwijsheden:

• Hou van je familie
• Zorg goed voor degenen die aan je zijn toevertrouwd
• Geef nooit op
• Stop nooit met spelen

Wolven lijken meer op ons dan we denken. Hun sociale gedrag bijvoorbeeld. De oude wolven worden gerespecteerd en er wordt voor hen gezorgd. Zieke wolven worden nooit alleen gelaten en de wolven brengen voedsel voor hen mee.

We denken vaak dat de sterkste mannelijke wolf de leider is, maar de leiding van een roedel bestaat altijd uit een wolvenpaar. De leidwolvin speelt een belangrijke rol. En dan zie je dat leidinggeven niet altijd betekent dat je de baas speelt. Leiderschap heeft niets met agressie te maken, maar wel met het uitstralen van autoriteit.

Het zijn natuurlijk wel wilde dieren waar vaak het recht van de sterkste geldt. Roedels die vijandig tegenover elkaar zijn, waar hevige gevechten kunnen uitbreken tot aan de dood, dat hoort er ook bij. Vaak gaat het om het verdedigen van een territorium.

Wolven en raven, twee totaal verschillende soorten, zijn goed bevriend. Ze hebben elkaar nodig. De raven wijzen prooien aan door hun vlieggedrag, de wolven scheuren de prooi open, iets wat de raven niet kunnen. En beide eten ze er van. Raven verblijven vaak in de buurt van wolvenholen. Observanten zagen jonge raven spelen met jonge wolvenwelpen. Zo leren ze met elkaar om te gaan.

Het is een boek vol verhalen en vaak wordt de link gelegd met de mens. Wordt vergeleken hoe de mens zich gedraagt. Deze insteek maakt het een interessant boek. Boeiend geschreven. Individuele wolven worden eruit gelicht en zo leer je ze nog beter kennen. Je krijgt een mooie inkijk in de wereld van deze hoogst intelligente dieren.

Het leuke van dit boek is dat het nu eens niet gaat  over de standaard verhalen van vogels, zoals uiterlijke kenmerken, broedgewoontes, trekgedrag, voedsel, etc. Nee, dit boek belicht de bijzonderheden. Het gaat over ‘hoe vogels werken’. Natuurlijk ook over foerageren, voortplanting, maar ook over sociale activiteiten, verspreiding en reizen, oftewel: hoe hun leven is.

Schrijvend over vogels kom je erachter dat er nog zoveel onbekend is, in mysterie gehuld. Neem nu het broedgedrag. Wat komt daar allemaal bij kijken? Een partner vinden, geschikte omgeving om een nest te maken, daglengte. Er zijn ook vogels die synchroon broeden, zoals spreeuwen. Alle eieren komen binnen enkele dagen uit. Een soort verdedigingsmechanisme? Tegen  andere spreeuwen die de nesten willen afpakken?

Sowieso is groepsvorming een bijzonder fenomeen in de vogelwereld. Denk maar aan de spreeuwenzwermen die met hun formatievliegen de mooiste figuren tonen. Er zijn grote en kleine groepen. Een groep geeft bescherming en veiligheid. Meer ogen betekent ook dat voedsel makkelijker gevonden wordt Er zijn ook gemengde groepen die meestal buiten het broedseizoen met elkaar optrekken. Zoals mezen, met daarbij goudhaantjes en andere kleine zangvogels.

In het boek wordt aandacht geschonken aan zang en roep, overleven en ouder worden, trekgedrag, nesten bouwen, over het verenkleed en vliegen, kortom van alles rond vogels komt aan de orde. En dan net even anders.

Een naslagwerk wat zijn kracht behoudt en waar ik vaak in rondneus.